วิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย แถลงต่อสื่อมวลชน

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงาน “เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท.” วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ว่า ภายในธนาคารแห่งประเทศไทยไม่ได้มีความขัดแย้งกันตามกระแสข่าว และไม่มีใครทะเลาะกับประธานกรรมการในคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ประธานบอร์ด ธปท.) โดยการดำเนินงานยังเป็นไปตามหน้าที่และกรอบกฎหมายที่กำหนด

สำหรับประเด็นการแก้ไขพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย นายวิทัยยืนยันว่า ที่ผ่านมาคณะกรรมการ ธปท. ไม่เคยมีมติอนุมัติหรือเห็นชอบให้แก้ไขกฎหมายดังกล่าว ขณะที่ผลการศึกษาทบทวนกฎหมายพบว่า พ.ร.บ. ธปท. ฉบับปัจจุบันยังมีความเหมาะสม สอดคล้องกับหลักสากล และรองรับการทำหน้าที่ของธนาคารกลางได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในปี 2568 ธปท. ได้ประเมินผลสัมฤทธิ์ของ พ.ร.บ. ธปท. ตามรอบระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะผ่านระบบกลางทางกฎหมายของประเทศและช่องทางของ ธปท. ก่อนสรุปว่ากฎหมายปัจจุบันยังทันสมัย มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับบริบทของประเทศและสถานการณ์ระบบการเงินโลก จึงยังไม่จำเป็นต้องแก้ไข

เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 ธปท. ได้นำผลประเมินเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. ซึ่งขณะนั้นมีนายสมชัย สัจจพงษ์ เป็นประธาน โดยที่ประชุมมีมติเพียงรับทราบผลการประเมิน ไม่ได้มีมติให้แก้ไขกฎหมาย และ ธปท. ได้แจ้งผลให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรับทราบแล้ว ส่วนการประเมินผลสัมฤทธิ์ครั้งต่อไปจะดำเนินการในปี 2573

ธปท. ได้ปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. อย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่การแก้ไขครั้งใหญ่ในปี 2551 และแก้ไขเพิ่มเติมอีก 3 ครั้ง ล่าสุดปี 2561 โดยให้ความสำคัญกับความเป็นอิสระในการดำเนินงานของธนาคารกลาง ควบคู่กลไกตรวจสอบและถ่วงดุล

เปิดเบื้องหลังข้อเสนอแก้กฎหมาย บอร์ดไม่เคยมีมติเห็นชอบ

เอกสารประกอบการชี้แจงของ ธปท. ระบุว่า ภายหลังการประเมินผลสัมฤทธิ์กฎหมาย ประธานคณะกรรมการ ธปท. ได้แสดงความประสงค์ในเดือนตุลาคม 2568 ให้แก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. ธปท. พร้อมเสนอให้ตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกร่วมศึกษาทบทวน โดยแจ้งเรื่องในวาระที่ประธานแจ้งให้ที่ประชุมทราบ

อย่างไรก็ตาม กรรมการรายอื่นมีข้อสังเกตไปในทิศทางเดียวกันว่า ควรศึกษาภายใน ธปท. ก่อน เพื่อทบทวนหลักการและกำหนดประเด็นแก้ไขให้ชัดเจนในที่ประชุม กกธ. ก่อนตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอก

ธปท. จึงตั้งคณะทำงานภายในศึกษาทบทวนกฎหมาย และสอบถามความเห็นกรรมการ กกธ. ทุกท่าน รวมถึงเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เลขาธิการ ก.ล.ต. เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ

ผลปรากฏว่า ไม่มีกรรมการ กกธ. รายใดแจ้งประเด็นใน พ.ร.บ. ธปท. ที่ควรปรับปรุงแก้ไข โดยคณะทำงานได้นำข้อเสนอของประธานบอร์ดมาพิจารณาร่วมกับประเด็นอื่นด้วย

ชี้นำผลประเมินมาปลดผู้ว่าการ เสี่ยงแทรกแซงธนาคารกลาง

หนึ่งในข้อเสนอคือการเชื่อมโยงการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการตามมาตรา 25 กับกรณีหย่อนความสามารถ ซึ่งเป็นเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 28/19 (5)

นายวิทัยชี้แจงว่า กฎหมายปัจจุบันไม่ได้เชื่อมโยงการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการกับเหตุแห่งการปลด โดย กกธ. มีหน้าที่ประเมินการบริหารจัดการกิจการและการดำเนินงานของ ธปท. ในภาพรวม ขณะที่เหตุให้ผู้ว่าการพ้นตำแหน่งก่อนครบวาระถูกกำหนดแยกต่างหาก เช่น การขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม

หากแก้ไขให้ผลประเมินเป็นเหตุปลดผู้ว่าการก่อนครบวาระ อาจกระทบความเป็นอิสระของธนาคารกลาง โดยเฉพาะเมื่อเกิดความขัดแย้งเชิงนโยบาย ซึ่งอาจเปิดช่องให้แรงกดดันทางการเมืองหรือกลุ่มผลประโยชน์นำไปสู่การเปลี่ยนตัวผู้ว่าการ และกระทบความน่าเชื่อถือของธนาคารกลาง

ธปท. ยกตัวอย่างอังกฤษ นอร์เวย์ และมาเลเซีย ซึ่งแยกการประเมินผลการดำเนินงานออกจากเหตุพ้นตำแหน่งของผู้ว่าการเช่นกัน

ยืนยันระบบคัดเลือกผู้ว่าการเหมาะสมแล้ว

อีกข้อเสนอคือการให้คณะกรรมการ ธปท. มีส่วนร่วมในการคัดเลือกผู้ว่าการ ซึ่ง ธปท. เห็นว่าระบบปัจจุบันมีกลไกที่เหมาะสมเพื่อรักษาความเป็นอิสระของผู้ว่าการ

การแก้ไข พ.ร.บ. ปี 2551 กำหนดให้คัดเลือกผู้ว่าการผ่านคณะกรรมการคัดเลือก เพื่อให้ผู้ได้รับเลือกเป็นอิสระจากการเมือง ต่อมาในปี 2559 มีการแก้ไขคุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม ไม่ให้ข้าราชการประจำเข้ามาเป็นกรรมการคัดเลือก เพิ่มเติมจากข้อห้ามผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และกำหนดให้กรรมการไม่มีส่วนได้เสียในการปฏิบัติหน้าที่

ไม่เห็นด้วยตัดสิทธิผู้ว่าการเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ

สำหรับข้อเสนอไม่ให้ผู้ว่าการเสนอรายชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการ ธปท. เอกสารชี้แจงว่ากฎหมายปัจจุบันแยกบทบาทผู้เสนอชื่อกับผู้คัดเลือกเพื่อการถ่วงดุล

ผู้ว่าการในฐานะหัวหน้าหน่วยงานมีสิทธิเสนอชื่อบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญเหมาะสมกับภารกิจ ขณะที่ปลัดกระทรวงการคลังในฐานะตัวแทนหน่วยงานกำกับดูแลก็เสนอชื่อได้ ส่วนผู้คัดเลือกขั้นสุดท้ายเป็นกรรมการอิสระที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้ง ผู้ว่าการจึงไม่ได้มีอำนาจแต่งตั้งกรรมการด้วยตนเอง

ค้านลดบทบาทผู้ว่าการจากรองประธานบอร์ดเหลือเลขานุการ

ข้อเสนออีกประการคือปรับบทบาทผู้ว่าการ ธปท. จากรองประธานคณะกรรมการให้เป็นเพียงเลขานุการ โดย ธปท. ชี้แจงว่าผู้ว่าการซึ่งเป็นหัวหน้าหน่วยงานจำเป็นต้องเชื่อมโยงการดำเนินงานของคณะกรรมการนโยบายต่าง ๆ กับคณะกรรมการ ธปท. ให้สอดคล้องกัน

เอกสารยกตัวอย่างธนาคารกลางสหรัฐอเมริกา เยอรมนี ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย ที่กำหนดให้ผู้ว่าการเป็นประธานคณะกรรมการธนาคารกลาง และระบุว่าไม่พบประเทศใดกำหนดให้ผู้ว่าการทำหน้าที่เป็นเลขานุการของคณะกรรมการธนาคารกลาง

เผยประธานบอร์ดสั่งยกเลิกประชุมยุทธศาสตร์ 12 พ.ย.

เอกสาร ธปท. ระบุว่า เดิมคณะทำงานจะนำผลการศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธปท. และ พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงิน เสนอต่อที่ประชุมยุทธศาสตร์ร่วมระหว่างคณะกรรมการ ธปท. กับคณะกรรมการนโยบาย 3 คณะ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 แต่ภายหลังประธานคณะกรรมการ ธปท. สั่งยกเลิกการประชุม โดยเอกสารไม่ได้ระบุเหตุผล

เดินหน้าปรับกฎหมายกำกับ Non-bank หลังธุรกิจโตและซับซ้อนขึ้น

นายวิทัยกล่าวว่า ธปท. ให้ความสำคัญกับการทบทวนกฎหมายกำกับธุรกิจการเงินที่ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ (Non-bank) เนื่องจากธุรกิจมีขนาดใหญ่ขึ้น รูปแบบซับซ้อนขึ้น และมีบทบาทต่อระบบการเงินมากขึ้น

ธปท. จึงตั้งคณะทำงานศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงินควบคู่กัน เพื่อยกระดับการกำกับดูแล Non-bank ให้เท่าเทียมกับธนาคารพาณิชย์และคุ้มครองประชาชนผู้ใช้บริการ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับข้อเสนอแก้โครงสร้างอำนาจผู้ว่าการและคณะกรรมการ ธปท.

ยันไม่แก้ พ.ร.บ. ไม่เกี่ยวสินเชื่อ SME ติดลบ

นายวิทัยยืนยันว่าการเห็นว่ายังไม่จำเป็นต้องแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ไม่เกี่ยวข้องกับปัญหาสินเชื่อผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) หดตัวหรือติดลบ จึงไม่ควรนำสองประเด็นมาเชื่อมโยงกัน

แบงก์ชาติยันไม่ได้อุ้มแบงก์

นายวิทัยระบุว่า ธปท. ขยายบทบาทและทำงานเต็มที่ “เรียกได้ว่าเหยียบมิดด้ามก็ได้” โดยดำเนินมาตรการต่อเนื่องเพื่อกำกับดูแลสถาบันการเงินให้มีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากขึ้น

มาตรการที่ดำเนินการแล้ว ได้แก่ การลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง โครงการ SMEs Credit Boost สนับสนุนสินเชื่อ SME โดยมีเงินสมทบจากธนาคารพาณิชย์ประมาณ 20,000 ล้านบาท และการลดค่าธรรมเนียมบริการทางการเงิน 19 รายการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 8,000 ล้านบาท

ผู้ว่าการย้ำว่า ธปท. ไม่ได้จำกัดบทบาทเพียงดูแลความมั่นคงสถาบันการเงิน แต่ให้ความสำคัญกับการแข่งขัน ธรรมาภิบาล ความเป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการ และเศรษฐกิจโดยรวมด้วย

Related Articles

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *