ธปท.ปัดเศรษฐกิจไทยติดกับดัก “ญี่ปุ่นโมเดล” แม้มีลักษณะ 2 ต่ำ 1 สูง ทั้งการเติบโตต่ำ เงินเฟ้อต่ำ และสัดส่วนผู้สูงอายุสูง ชี้ต้นเหตุและโครงสร้างเศรษฐกิจแตกต่างกัน อีกทั้งไทยยังมีศักยภาพด้านการผลิตและบริการที่นำมาใช้ได้ไม่เต็มที่ เผยเศรษฐกิจเดือนกรกฎาคม 2569 ขยายตัวจากเดือนก่อน รับแรงหนุนจากวัฏจักรเทคโนโลยีและ AI ดันการส่งออก–ลงทุนฟื้น ขณะที่ท่องเที่ยวและการบริโภคปรับดีขึ้น แต่การฟื้นตัวยังกระจุกตัวและส่งออกพึ่งพาการนำเข้าสูง จับตาสงคราม กีดกันการค้า การฟื้นตัวของนักท่องเที่ยวระยะใกล้ และเอลนีโญกำลังแรงปลายปี
นางปราณี สุทธศรี ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในการแถลง ภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือนกรกฎาคม 2569 ว่าประเด็นที่สื่อต่างประเทศนำเสนอเกี่ยวกับเศรษฐกิจไทยซึ่งมีลักษณะ คล้ายภาวะเศรษฐกิจญี่ปุ่นในปัจจุบัน คือการเติบโตอยู่ในระดับต่ำ เงินเฟ้อต่ำ และเข้าสู่สังคมสูงวัยนั้น หากพิจารณาจากตัวเลขเศรษฐกิจไทย ก็มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดคำถามนี้ เพราะตัวเลขหลายอย่างส่อไปในทิศทางดังกล่าว อย่างไรก็ตาม แม้ตัวเลขผลลัพธ์สุดท้ายอาจคล้ายกัน แต่ที่มาที่ไปของตัวเลขนั้นอาจไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด
ทั้งนี้ ปัจจัยพื้นฐานของประเทศไทยถือว่ายังมีศักยภาพด้านการผลิตและบริการที่ยังใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ ซึ่งไม่ใช่ปัญหาใหม่ แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ทุกภาคส่วนกำลังช่วยกันแก้ไข โดยในส่วนของธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. ปัญหาหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูงได้มีการออกมาตรการหลายอย่างเพื่อช่วยให้ภาคครัวเรือนเดินหน้าต่อไปได้
“ต้นตอสำคัญของหนี้ครัวเรือนคือ รายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่ายและการชำระหนี้ธปท. ดำเนินมาตรการด้านหนี้หลายโครงการ ทั้งโครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” การส่งเสริมให้มีการปรับโครงสร้างหนี้อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการกำกับการให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ ซึ่งเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ช่วยแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน นอกจากนี้ ยังมีความพยายามลดต้นทุนการใช้บริการทางการเงินและเพิ่มการเข้าถึงสินเชื่อ อย่างไรก็ดี หัวใจสำคัญของเรื่องนี้น่าจะอยู่ที่การเพิ่มรายได้ให้ประชาชนมากกว่า“นางปราณี
ทั้งนี้การที่อัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับต่ำ ก็เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยสนับสนุนเรื่องนี้ แต่เมื่อมองไปข้างหน้า ยังมีความหวังจากนโยบายภาครัฐ โดยเฉพาะพระราชกำหนด หรือ พ.ร.ก. เงินกู้ 2 แสนล้านบาท ที่จะนำมาใช้ปรับโครงสร้างและทำการเปลี่ยนผ่านหรือยกระดับโครงสร้างเศรษฐกิจ
ซึ่งน่าจะเป็นมาตรการที่เข้ามาช่วยเสริมได้ในอนาคต
นอกจากนี้ประเทศไทยยังมีภาคส่วนของเศรษฐกิจที่ใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มศักยภาพ โดยเฉพาะในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งมีการลงทุนด้าน Digital (ดิจิทัล) เข้ามาจำนวนมากหากสามารถต่อยอดจากการลงทุนดังกล่าวไปสู่การปรับเปลี่ยนธุรกิจด้วยเทคโนโลยีต่าง ๆ ก็จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจได้ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งมาตรการเพิ่มเติมจากภาครัฐหรือ ธปท.
เศรษฐกิจไทยฟื้นกระจุกตัว เสี่ยงสงคราม–กีดกันการค้า-เอลนีโญ
อย่างไรก็ตามเศรษฐกิจไทยในระยะต่อจากนี้คาดว่ายังมีแนวโน้มฟื้นตัวต่อเนื่อง แต่การฟื้นตัวค่อนข้างกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มเทคโนโลยี และยังกระจายไปไม่ทั่วถึง โดยการบริโภคภาคเอกชนได้รับแรงสนับสนุนจากมาตรการภาครัฐ ซึ่งจะดำเนินต่อไปถึงเดือนกันยายน ขณะที่ทิศทางเงินเฟ้อที่ลดลงน่าจะช่วยบรรเทาค่าครองชีพของประชาชนได้ในช่วงเวลาที่เหลือต่อจากนี้
ส่วนรายได้ของแรงงานในระยะข้างหน้ามีแนวโน้มปรับตัวดีขึ้น ตามการฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยวและราคาสินค้าเกษตรที่เพิ่มขึ้น จากความกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์เอลนีโญ ทำให้มีคำสั่งซื้อเข้ามามากขึ้น
สุดท้ายปัจจัยที่ต้องติดตามระยะต่อไปอีกหลายประการ เนื่องจากความไม่แน่นอนจากต่างประเทศยังอยู่ในระดับสูง ได้แก่
- ความต่อเนื่องของวัฏจักร AI ว่าจะยังส่งแรงหนุนต่อเศรษฐกิจได้นานเพียงใด
- พัฒนาการของสงครามและนโยบายกีดกันทางการค้าระหว่างประเทศ โดยเฉพาะนโยบายของสหรัฐฯ
- ผลของมาตรการภาครัฐต่อการบริโภคและการลงทุนในระยะต่อไป
- การฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยว โดยเฉพาะตลาด Short-haul (ตลาดนักท่องเที่ยวระยะใกล้)
- พัฒนาการของปรากฏการณ์เอลนีโญ โดยดัชนีคาดการณ์ในปัจจุบันสะท้อนว่าได้เข้าสู่ภาวะเอลนีโญแล้ว และมีแนวโน้มพัฒนาเป็น Strong El Niño (เอลนีโญกำลังแรง) ในไตรมาส 4 ต่อเนื่องถึงไตรมาส 1 ของปีหน้า
AIเด่นหนุนเศรษฐกิจไทยฟื้นท่องเที่ยว–บริโภคหนุน
ส่วนภาพรวมเศรษฐกิจไทยเดือนกรกฎาคม 2569 โดยรวมเศรษฐกิจขยายตัวจากเดือนก่อนหน้า ซึ่งเป็นผลมาจากแรงส่งหลักตามวัฏจักรสินค้าเทคโนโลยีและ AI ของโลกส่งผลดีต่อการส่งออกสินค้าและการลงทุน อย่างไรก็ตาม การส่งออกยังพึ่งพาการนำเข้าค่อนข้างสูง สะท้อนจากการนำเข้าชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์จำนวนมาก ขณะที่ภาคการท่องเที่ยวทยอยปรับดีขึ้นตามการฟื้นตัวของอุปทานการบิน โดยเฉพาะเที่ยวบินจากยุโรปและตะวันออกกลาง
การบริโภคภาคเอกชนปรับดีขึ้น โดยเฉพาะการใช้จ่ายในภาคบริการ ส่วนหนึ่งได้รับแรงสนับสนุนจากมาตรการภาครัฐและวันหยุดยาวพิเศษในช่วงปลายเดือน ส่งผลให้กิจกรรมภาคบริการปรับดีขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตามพบว่า อัตราเงินเฟ้อทั่วไปลดลงจากเดือนก่อน โดยหลักมาจากราคาพลังงาน ขณะที่ยังพบการส่งผ่านต้นทุนไปยังราคาสินค้าในตะกร้าเงินเฟ้อพื้นฐาน โดยเฉพาะหมวดอาหารสำเร็จรูปและเครื่องประกอบอาหาร
